فرمایشات حضرت آقا
[از وصایاى امیرالمؤمنین به امام حسن مجتبی (علیهماالسّلام):] قَدْرِ بَلَاغِکَ مِنَ الزَّادِ مَعَ خِفَّةِ الظَّهْر. ۱ شما ناچارید از این راه سخت و طولانى - که راه قیامت است - عبور کنید. شما دارید از وسط دنیا به سمت قیامت می گذرید، ناچارید از این گذرگاه ماده عبور کنید؛ با همه لوازم این ماده، با همه خصوصیاتى که انسان به طور طبیعی در این محیط و فضاى مادّى دارد. بنابراین کارى که باید بکنید براى اینکه آن نهایت براى شما آسان شود و مطلوب باشد، این است: قَدْرِ بَلَاغِکَ مِنَ الزَّاد ۱؛ آن مقدار از توشه که تو را به منزل برساند، تقدیر کن، یعنى اندازه گیرى نما! بدان چه قدر کار لازم دارى براى اینکه بروى. این بخش اوّل است! بخش دوم مَعَ خِفَّةِ الظَّهْر ؛ بار دوش خود را هم سبک کن. این دو تا هدایتی ست که امیرالمؤمنینمی کند. اوّلاً به آنچه لازم دارى براى عبور از این راه. در پاسخ اینکه چه لازم داریم، خودشان بیان کردند: اجتناب از محرّمات و انجام واجبات؛ یعنى آن اندازه ى لازم - و به قول پزشکان - آن دوز لازم از ذخیره یى که لازم دارید تا بتوانید این راه را طى کنید، همین واجبات است. این واجبات را که انجام دهید، آن مقدار لازم از ذخیره را دارید. هر چه بیشتر کردید و بر این واجبات افزودید، امکانات بیشترى خواهید داشت، و بهره ى بیشترى خواهید برد. لیکن مقدار فرایضى که بر ما واجب است، آن حدّاقل نیازى ست که ما براى عبور در این راه داریم. محرّمات نیز همین گونه است؛ یعنى اجتناب از محرّمات. حدّاقلِ آن پرهیز از آسیب هایى ست که ممکن است در این راه براى ما پیش بیاید. بنابراین اگر از محرّمات اجتناب کردیم و واجبات را انجام دادیم، این همان پرواز مورد نظر را براى من و شما فراهم می کند. چیز بیشترى لازم نیست! برخی ها دنبال بعضی خصوصیاتند؛ کسى را پیدا کنند، از او ذکرى بگیرند، از او ریاضتى فرا گیرند. اینها لازم نیست! ریاضت شرعى مشخّص است. اگر همین نمازها را بخوانیم، درست بخوانیم، به وقت بخوانیم، ارکانش را درست بجا آوریم، با توجّه بخوانیم، یا روزه را درست بگیریم - همین واجبات و فرایضى که در اختیار ماست همین ها انسان را پرواز می دهد... ما چنانچه همین مقدار را انجام دهیم، خودِ این زمینه یى خواهد شد براى جذب انوار الهى به میزان زیاد؛ یعنى این حدّاقلى که براى ما لازم است، هنرش فقط این نیست که ما را قادر خواهد کرد بر اینکه این راه را طى کنیم؛ بلکه هنر دیگرش این است که زمینه ى ما را براى جذب بیشتر نور الهى و تفضّل الهى فراهم خواهد نمود. وقتى انسان نماز فریضه را خوب بخواند، به طور طبیعى میل به نوافل پیدا خواهد کرد. وقتى انسان از دروغ، غیبت، قول به غیر علم، تهمت، افساد، مال مردم خورى، و خیانت در امانت پرهیز کند، خودِ این، دلِ انسان را آماده ى تلقّى هدایت و معرفت الهى خواهد نمود و ما را پیش خواهد برد. این توصیه ى اوّل. توصیه ى دوم هم اینکه فرمودند: مَعَ خِفَّةِ الظَّهْر. ۳ بارِ دوش خود را سبک کن! ماها که بارهاى سنگین را بر دوش گرفتیم، امیدواریم خداى متعال توفیق دهد بتوانیم این بارها را حمل کنیم. اگر شماها ان شاءالله بتوانید این بارها را حمل نمایید و به سلامت به منزل برسانید، اجر فراوانى هم خواهد داشت!
-----------------------------------------------------------------
۱)نهج البلاغه، نامه ۳۱.
۲)نهج البلاغه، نامه ۳۱.
۳)نهج البلاغه، نامه ۳۱ .
-----------------------------------------------------------------